Jaarvergadering

Op de jaarvergadering van donderdag 25 maart waren ca. 30 vertegenwoor- digers uit het vo en ho aanwezig. Tijdens deze vergadering is het beleids- en activiteitenplan 2010-2011 en de exploitatie en begroting vastgesteld. Het komende jaar zal getracht worden de reikwijdte van het netwerk te vergroten. Daarnaast wordt gestreefd om de huidige (voorlichting)activiteiten voor de deelnemers te optimaliseren en de organisatie ervan te stroomlijnen. Bij dit alles wil het netwerk een toegankelijke intermediair zijn, waar docenten en management gemotiveerd worden een bijdrage te leveren aan een optimale aansluiting voor alle havo- en vwo-leerlingen op vervolgleidingen bij een van de instellingen van het hoger onderwijs, die in Friesland een vestiging kennen. Een aantal zaken die genoemd worden in het activiteitenplan: conferentie taal en rekenen in het voorjaar van 2011, samenwerking vo en ho op het gebied van profielwerkstukken, verder ontwikkelen van maatwerk- rapportages van de Aansluitingsmonitor en een jaarlijks bezoek coördina-toren aan vo-scholen.

Kijk hier voor de betreffende plannen.

Belangrijke data 2011

De data voor de Wegwijsdag, DIG-IT en Proefstuderen 2011 liggen inmiddels vast:

• Wegwijsdag: 11 februari 2011
• Proefstuderen: 31 maart 2011
• DIG-IT: 29 april 2011

Zet het alvast in de jaaragenda van uw school....

Website

Heeft u de vernieuwde website van VO-HO Fryslân al bezocht? U kunt alle activiteiten van het netwerk bekijken. Ook vindt u hier het laatste nieuws, de VO-HO Twitter , nieuwsbrieven en nog veel meer. Ga snel naar www.vo-ho.nl!

Terugkoppeling Propedeuseresultaten

Het rapport 'Terugkoppeling Propedeuseresultaten 2008-2009' is inmiddels weer verschenen. In het studiejaar 2008-2009 is het percentage Friese studenten dat de oorspronkelijk gekozen studie is blijven volgen gestegen in vergelijking met het voorgaande jaar. 62% van de studenten in het studiejaar 2008-2009 bleven dezelfde studie volgen, in 2007-2008 was dat nog 60%. Hiermee wordt een positieve tendens doorgezet. Als we de gegevens per profiel onderzoeken valt op dat het profiel N&T in dit jaar meer studenten kent die hun studie verlaten na het eerste studiejaar. 54% van de studenten blijft dezelfde studie volgen, in het studiejaar 2007-2008 betrof dit nog 67%. De profielen N&G en E&M kennen juist een stijging van het aantal studenten die vasthouden aan hun studiekeuze. Het C&M-profiel kent ook een kleine daling. Het rendement was in 2007-2008 57%. Bij de leerlingen uit het N&T-profiel moet wel opgemerkt worden dat, evenals in het voorgaande jaar, 13% van de studieverlaters een nieuwe studie binnen dezelfde sector kiezen.De stijging van de (totale) studierendementen van de Friese studenten is opvallend gezien de landelijke gegevens. Landelijk gezien houden 57% van de studenten vast aan hun oorspronkelijke studiekeuze. Het rendement is gelijk gebleven aan het voorgaande jaar. In 2006 was het rendement nog 51%.Is er een verband tussen de leeftijd van een student en het aantal behaalde EC’s? Als we kijken naar de studenten van 17, is het rendement van deze groep op VHL het hoogst. Van alle 18 jarigen wordt er op Stenden het beste gescoord. Voor de 19-, 20- en 21-jarigen is dit op de NHL. Gemiddeld genomen behalen de 21-plussers de meeste EC’s (46), gevolgd door de 17-jarigen (45). Bij EC’s van de 21 plussers is het van belang om te weten dat zij relatief veel studiepunten behalen door het verkrijgen van vrijstellingen. Als dit meegenomen wordt kan worden gezegd dat de studenten van 17 het beste studieresultaat behalen. Studenten van 18 jaar presteren het minst (41). Ondanks dergelijke scores, is er niet een duidelijk verband tussen leeftijd en prestatie. Bij het bestuderen van gerealiseerde studielast per vo-school blijkt dat het beeld erg diffuus is. Meer info? Neem contact op met Sjoerd Faber.

Aansluitingsmonitor

Bij het tweejaarlijkse tevredenheidsonderzoek onder propedeuse studenten van de aansluitingsmonitor (van 6 hogescholen in Noord – Oost Nederland) is nu ook een koppeling gemaakt met het studiesucces. Het doel van dit vervolgonderzoek is om meer handvatten aan te reiken aan management, docenten en slb’ers om het rendement in het eerste studiejaar positief te kunnen beïnvloeden. Enkele conclusies:

1. Vasthoudendheid is de beste voorspeller voor studiesucces aan het eind van het eerste jaar (positief effect). Vasthoudendheid heeft heel veel te maken met motivatie van de studenten. Wanneer de hogeschool/opleidingen drie maanden na de start van het eerste jaar in staat zouden zijn om de groep studenten, die negatief scoren op de vasthoudendheid/motivatie, in positieve zin te beïnvloeden, dan zou dat een positief effect moeten/kunnen hebben op het individuele studiesucces en het rendement van opleidingen aan het eind van het eerste jaar.
2. Het proces van aansluiting is verschillend voor studenten afkomstig van het mbo, havo of vwo. Meer contacturen heeft een positief effect op studievoortgang van mbo’ers. Meer zelfstudie heeft een positief effect op studievoortgang van havisten/vwo’ers.
3. Hoge eindexamencijfers voor Wiskunde en Nederlands zijn voorspellers voor een positieve studievoortgang.

Het eerstvolgende onderzoek zal in december 2010 plaatsvinden. In de vragenlijst zal het onderdeel vasthoudendheid/motivatie meer aandacht krijgen. De maatwerkrapportages voor opledingen en toeleverende scholen komen in februari/maart 2011 beschikbaar. (Jelle Nauta, Voorzitter werk- groep Aansluitingsmonitor)
 

Strenghts-based Development

Tijdens de jaarvergadering van VO-HO Fryslân heeft Djoerd Hiemstra een inspirerende inleiding gegeven over Strengths-based Development. Djoerd Hiemstra is sinds 2000 als beleidsadviseur verbonden aan de NHL Hoge-school. Sinds 2008 geeft hij hier tevens de cursus Positieve Psychologie . Djoerd Hiemstra doet promotieonderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen op het gebied van talentontwikkeling en zelfgestuurd leren.

Hoe zorgen we voor een stimulerend leerklimaat, waarin studenten hun talenten optimaal kunnen ontplooien? Binnen het Lectoraat Educatie & Communicatie van de NHL wordt momenteel onderzoek gedaan naar een veelbelovende nieuwe benadering die hieraan een waardevolle bijdrage zou kunnen leveren: ‘Strengths-based Development’. Strengths-based Development is een methodiek voor opleiding en ontwikkeling die haar wortels heeft in de Appreciative Inquiry benadering van David Cooperrider en de Positieve Psychologie van Martin Seligman. De kern van deze benadering is dat niet de deficiënties, tekortkomingen en gebreken van de studenten (dat wat de student nog niet weet, kan of is) maar juist de kwaliteiten, talenten en sterke kanten van de student het vertrekpunt vormen voor zijn leer- traject. Deze benadering wordt al door een groot aantal onderwijsinstellingen in de VS, Canada en Australië toegepast, waaronder een vijftigtal universiteiten. Uit een aantal goed opgezette studies komt naar voren dat de benadering een positief effect heeft op het zelfvertrouwen, de inzet en het welbevinden van studenten. Binnen de NHL en Van Hall is men momenteel bezig, om in een aantal pilot-projecten ervaring op te doen met deze benadering. In het kader van het excellentie-traject hebben we een cursus Talentontwikkeling ontwikkeld die gebaseerd is op de Strengths-based Development benadering. In het kader van het project Talent voor Techniek wordt momenteel een toolkit voor studieloopbaanbegeleiders ontwikkeld, gebaseerd op deze benadering. Binnen dit onderzoek wordt gekeken om ook met een VO-school een pilot-project op te zetten.

Date VO-HO

Vanaf het komende schooljaar wil VO-HO Fryslân het contact tussen vo- en ho-docenten stimuleren. Het doel is dat docenten vakinhoudelijke ontwikke-lingen uitwisselen, aansluitproblemen bespreken en met oplossingen komen. Verwacht wordt dat de contacten voor een langere periode geconti-nueerd blijven en mogelijk nieuwe initiatieven oplevert. Zo kan er op den duur ook een uitwisseling van studenten en leerlingen plaatsvinden. VO-HO wil als intermediair optreden bij het tot stand komen van deze contacten. Om de drempel zo laag mogelijk te houden is de opzet is zo eenvoudig mogelijk gehouden: bent u geïnteresseerd in een bezoek aan een vo- of ho-school of wilt u contact leggen met een docent uit vo of ho? Stuur een mailtje naar info@vo-ho.nl  met daarin uw naam, uw mailadres, de opleiding of school waar u aan bent verbonden, uw vakgebied (vak of opleiding) en met wie u contact zou willen hebben. VO-HO kan mensen zo linken en u kunt vervolgens gezamenlijk tot een 'date' komen.

Bèta conferentie 31 maart

Deelnemers aan de netwerkconferentie van 31 maart jl. hebben uitermate positief gereageerd op het programma en hebben veel nieuwe ideeën en waardevolle contacten opgedaan. Klik hier voor de speciale nieuwsbrief over de conferentie.

Proefstuderen

Op 25 maart hebben ruim 400 leerlingen van Friese vo-scholen een dagje proef gestudeerd op een hogeschool in Leeuwarden. Leerlingen uit de examenklas konden deze dag de knoop doorhakken bij het maken van hun studiekeuze. Leerlingen konden kijken of hun voorgenomen studiekeuze inderdaad bij hun paste door een dag mee te lopen om zo een goed beeld te krijgen van de inhoud van de studie, manier van werken, werkveld, leeromgeving, docenten en studenten. Leerlingen volgden een programma bij een opleiding van negen tot ca. vier uur.

Eliza Ammeraal, leerling van rsg Simon Vestdijk in Harlingen schreef het volgende verslag over haar dag Proefstuderen: 'Op advies van mijn decaan ben ik een dag gaan proefstuderen aan de opleiding Media en Entertainment Management op Stenden Hogeschool Leeuwarden. De middag bestond uit vier lessen, namelijk PGO (Probleem Gestuurd Onderwijs), management vaardigheden, een praktijkles en een hoorcollege. Tijdens alle lessen werd ons stellig duidelijk gemaakt dat Media en Entertainment Management geen creatieve opleiding is, maar een managementopleiding. Bij de PGO-sessie werd ons een probleem voorgelegd waarover we gingen discussiëren, erg handig want een goede manager moet probleemoplossend kunnen denken. Na de PGO-sessie volgde management vaardigheden, tijdens deze les leerden wij spelenderwijs divergent te denken. In de gehele opleiding zijn er 8 weken praktijkgerichte lessen, zodat je de basiskennis beheerst van de creatieve kant van de media. Om ons van de praktijklessen te laten proeven, mochten we aan de slag met Photoshop. Last but not least, was er het hoorcollege. Hier werd onder andere verteld hoe een manager mensen leert te activeren. Al met al ben ik dankzij deze proefstudeermiddag tot de conclusie gekomen dat Media en Entertainment Management niet de geschikte opleiding voor mij is, ik ben namelijk het liefst creatief bezig.'

DIG-IT

Ruim 310 havo-4 leerlingen hebben op vrijdag 23 april deelgenomen aan DIG-IT op een van de Friese hogescholen. De leerlingen konden dit jaar kiezen uit een aanbod van bijna 20 workshops van de NHL, VHL (net als vorig jaar) en Stenden. Leerlingen van negen VO-scholen deden dit jaar mee: Anna Maria van Schurman, Bogerman, Lauwers College, Simon Vestdijk, Friesland College (VAVO), Piter Jelles Aldlan en Montessori, Sevenwolden en het Dockinga College. Door workshops als 'Koe zoekt boer', 'In beweging met Engeneering' en 'Grensverleggend creatief' konden de leerlingen kennis maken met een studie, een hogeschool én een werkveld. Twee van de workshops werden aangeboden op het Maritiem Instituut Willem Barentsz op Terschelling (NHL). 

De vernieuwde opzet van DIG-IT vormt een duidelijke link tussen het programma van het derde leerjaar (keuze profiel) en het beslismoment in het vijfde leerjaar. DIG-IT is bedoeld voor havo-4 leerlingen die al een profiel hebben gekozen en zich nu gaan oriënteren op een mogelijke studiekeuze. Het doel van de dag is dat leerlingen kennis maken met een aantal opleidingen die geclusterd zijn, waarbij ze zicht krijgen op het werkveld dat verbonden is met een (clustering van) opleidingen, ze zich een beeld kunnen vormen van de inhoud van de opleiding, ze zich een beeld kunnen vormen van de ma-nier van werken op een hbo-instelling. De leerlingen doen mee op basis van vrijwilligheid. Het programma zal relatief kort en overzichtelijk zijn.
De leerlingen volgen een programma van 9.30 tot 14.00 op 1 hogeschool. Het programma begint breed (grote groep) en wordt vervolgens snel meer specifiek (uiteen in kleine groepen) op thema’s die aansluiten op werk-velden / opleidingen. Leerlingen maken van te voren een keuze op basis van informatie. De workshop moet voldoen aan de volgende zaken: de workshop moet aansluiten op het niveau van de leerlingen; de workshop verlangt een actieve houding van de leerlingen; een workshop moet voortkomen uit een clustering van opleidingen; het werkveld moet duidelijk in de workshop naar voren komen; het betrekken van studenten bij het ontwikkelen of geven van de workshop kent grote voordelen; de workshop moet niet te specifiek van aard zijn; duidelijk maken welke eigenschappen en kwaliteiten een leerling moet hebben om met succes te kunnen functioneren in de opleiding/het beroep; een werkelijkheidsgetrouw beeld geven van de opleiding/het beroep; laten zien welke voor- en nadelen de opleiding/het beroep heeft.

Vanzelfsprekend hopen we dat er nog meer scholen en leerlingen aan DIG-IT mee gaan doen! Voor meer info kunt u contact opnemen met Sjoerd Faber.

VAVO

In deze nieuwsbrief nogmaals aandacht voor de VAVO. 

1. VAVO-plus (het driehoekscontract)
Leerlingen die binnen het VAVO onderwijs volgen, krijgen stevige onder-steuning en begeleiding van vakdocenten en mentoren. Toch zijn er leer-lingen die vragen om een bovengemiddelde begeleiding. Bijvoorbeeld als er sprake is structuurloosheid, of zwaardere problematiek om het diploma alsnog te kunnen behalen. Uitgangspunten bij dit traject zijn:
- Ouders worden vooraf betrokken bij studietraject
- (bijna) dagelijks contact met de begeleider
- Maatwerk in afspraken
Vanaf nu is het mogelijk om bij het VAVO extra begeleiding in te kopen tegen particulier tarief. Informatie hierover kun je aanvragen via vavo@fcroc.nl.

2. Nieuwe ontwikkelingen
Naast de ontwikkelingen die nu ingezet zijn, staan er nog andere vernieuwingen op de rit. Zo willen we in de nabije toekomst examentraining en oriëntatietrajecten aanbieden. Daarnaast zijn we in overleg met diverse instanties om het mogelijk te maken dat cursisten met een stoornis in het autistisch spectrum een havo certificaat of diploma kunnen halen. Via deze nieuwsbrief en andere kanalen willen we u ervan op de hoogte houden. Zo wil het vavo het behalen van een diploma voor iedereen zo kansrijk mogelijk maken. (Lydia Kruiper, VAVO)

Studiereis LICA

Van 12-18 oktober 2009 vond er een LICA-studiereis naar Toledo (Ohio) plaats. Cees Terlouw, lector Instroommanagement en Aansluiting van Hogeschool Saxion en directeur van LICA schreef hierover een verslag om te kijken in hoeverre speciale projecten die in Toledo worden ondernomen toegepast kunnen worden in het Nederlandse onderwijssyseem. Uit het verslag:

'Een high school heeft en vierjarig programma. Elke leerling had op de bezochte school een soort van persoonlijk studieplan (‘individual career path’) dat de leerling in samenspraak met de study counselor en op basis van een career assessment opstelde. Een link met het werkveld kon er onderdeel van uitmaken. Voor gehandicapte leerlingen was een dergelijk plan zelfs verplicht in Ohio dat ook werd overgenomen door de vervolgstudie. Voor de doorstroom kon een aantal activiteiten in een samenspraak tussen leerling, ouders, docenten, en begeleider worden ondernomen: 

• de opstelling van een ‘transition plan’ waarin gezamenlijke doelen worden vastgesteld;
• vanaf het eerste high school jaar al vakken volgen bij een college of universiteit. Zo kunnen alvast credits worden verdiend. Bij echte inhoudelijke overlap wordt met één keer volgen zowel credits voor de vervolgopleiding als voor de huidige opleiding verdient;
• speciale projecten, bv. een ‘career based introduction module’ waarin speciale aandacht wordt gegeven aan studievaardigheden, academische vaardigheden, en ‘employability skills’.

Wellicht moet in Nederland in vo en mbo meer aandacht worden geschonken aan de persoonlijke leerweg van leerlingen. En wel vanaf het begin. Ook allerlei talent-projecten zouden er baat bij hebben al vroeg talentvolle leerlingen van welke aard dan ook te identificeren en ermee aan de slag te gaan. Natuurlijk gebeurt er wel degelijk iets aan (studie) loopbaanoriëntatie. Echter, het lijkt vooral gericht op de relatief korte termijn: profielkeuze, vakkenkeuze in de vrije ruimte, leerwegkeuze, sectorkeuze, etc. Zij is echter niet gericht op talentontwikkeling in de brede zin van het woord (ik ga er hierbij vanuit dat iedereen een ‘talent’ heeft), en daarmee ook niet toekomstgericht. Een jaarlijks ‘transfer plan’, een jaarlijks doorstroomplan, zou in toenemende mate de overhand moeten krijgen naarmate de opleiding vordert. Ik denk dat hiermee het al gebruikte Persoonlijk OntwikkelingsPlan of ActiviteitenPlan (POP / PAP) wat meer scherpte en diepte zou kunnen krijgen. Een dergelijk doorstroomplan zou vooral in een samenspraak tussen leerling, ouders, docenten en begeleider moeten worden opgesteld, en niet zozeer een product moeten zijn van alléén de zelfreflectie van de (aankomende ) student. Tevens is het onderdeel van een warme overdracht naar de vervolginstelling. Als het goed is, zijn die er al bij betrokken, en zijn ze ook zo eerlijk de ‘credits’ echt te laten verdienen, als ze ook echt verdiend zijn.'

Discover Food bij Marne College

Een 2e klas Havo/VWO van het Marne College in Bolsward heeft een 6-weeks lesprogramma “Discover Food” gevolgd. De scholieren werden op school begeleid door studenten van de opleiding Voedingsmiddelen- technologie van hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden. “Een programma waarin je “ruikt” aan de Voedingsmiddelen- technologie en wat je er mee kan!” . De scholieren deden proefjes en werden uitgedaagd door middel van cases met een brede insteek op het gebied van voeding, technologie en bedrijfsvoering. Het programma eindigde met een door de scholieren zelf georganiseerd congres met posterpresentaties. De link met de voedingsbedrijven werd gelegd door middel van een excursie bij Van der Leur Banketspecialiteiten BV in Bolsward. Na de zomervakantie draait dit programma bij een Havo 2 klas op Anna Maria van Schurman in Franeker, ook met een excursie naar een voedingsbedrijf op fietsafstand van school. Het programma is ontwikkeld om een deel van het reguliere lesprogramma Biologie (onderdeel Voeding) te kunnen vervangen. Het programma kan op maat worden aangeboden aan een 2e klas Havo. Indien u geïnteresseerd bent in dit programma kunt u contact opnemen met Margje van der Velde

Profielwerkstukken Van Hall Larenstein

Hogeschool Van Hall Larenstein biedt aan enthousiaste leerlingen uit havo- en atheneum-6 hulp bij het maken van profielwerkstukken. Dit gaat op 3 manieren:

1. Via internet op de site van VHL. Afstudeerders maken elk jaar nieuwe opdrachten voor profielwerkstukken. Deze zijn gerelateerd aan hun onderzoek naar actuele praktijkopdrachten. De verschillende opdrachten zijn terug te vinden op www.vanhall-larenstein.nl. VHL-afstudeerders zijn een jaar lang beschikbaar voor het beantwoorden van vragen over hun onderzoek. Ze zijn via hun mail-adres (zie website) te bereiken. Zo is er elk jaar volop keus in echte actuele onderwerpen voor leerlingen vanuit de verschillende profielen.
2. Op de onderzoeksdag op de VHL-locatie Leeuwarden, op woensdag 3 november 2010. Enthousiaste leerlingen uit havo-5 zijn welkom op de VHL-onderzoeksdag. Eerst worden de fijne kneepjes van het doen van onderzoek uitgelegd. Daarna kan er onderzoek gedaan worden in een laboratorium. Met de verkregen onderzoeksresultaten en een handreiking voor het vinden van verdiepende kennis plus een plan voor de uitwerking gaan de leerlingen weer naar huis. Plaatsen reserveren via Jannie van der Luit.
3. Bij bedrijven in de Water- en Voedingsmiddelentechnologie sector. Verschillende bedrijven en instellingen waar alumni van VHL werken hebben een echte onderzoeksopdracht geformuleerd voor leerlingen die een PWS willen doen. Het gaat hier om bedrijven in de watersector en voedingsmiddelenindustrie. Alle opdrachten staan op 15 september 2010 op de scholieren- en docentenpagina  van VHL.

Voor meer informatie betreffende deze en andere voortgezet onderwijs gerelateerde activiteiten kunt u contact opnemen met Jelle Nauta en Jannie van der Luit.

Ontwikkeltraject havo Wiskunde D modules

Hogeschool Van Hall Larenstein werkt mee aan het ontwikkelen van een viertal havo Wiskunde D modules in opdracht van commissie Toekomst Wiskunde Onderwijs (cTWO).
De eerste WD module 'Maak het verschil' is twee jaar geleden al als NLT module opgeleverd. Docenten van Magister Alvinus en Simon Vestdijk hebben deze module geschreven. Als vervolg hierop staan nu de volgende 3 Wiskunde D modules in de planning:
1. Zoek samenhang
2. Van meetresultaten naar wiskundige modellen
3. Genetica & kansrekening
Hoofdauteur van deze modules is Piet van Schaick Zillesen, oud collega van Van Hall en ervaren schrijver van lesmaterialen (www.gamesandreality.nl). Daarnaast zijn de auteurs van 'Maak het verschil' bereid mee te lezen. De verwachting is dat in september de module 'Zoek samenhang' getest kan worden op scholen (Belangstelling? Neem contact op met Jelle Nauta). De andere modules volgen met een tussenperiode van ongeveer 3 maanden.
Al deze modules sluiten met een groot aantal actuele thema’s sterk aan op de praktijk van diverse hbo werkvelden. Elke module bevat een centrale opdracht die van begin tot eind leerlingen prikkelt actief aan de slag te gaan. Deskundigen uit verschillende werkvelden zullen het lesmateriaal beoor-delen op praktische relevantie.
Op de Wiskunde D-dag van 4 juni 2010 is dit ontwikkeltraject gepresenteerd. Juist voor de havo is nog te weinig aantrekkelijk lesmateriaal voro Wiskunde D voorhanden, de belangstelling was dan ook groot.